Ghi ở các địa bàn xung yếu   

Trên đường đi kiểm tra tình hình tại các điểm và địa bàn xung yếu, anh Nguyễn Quốc Cường, Phó Chủ tịch UBND huyện A Lưới cho biết: Đối với địa bàn huyện A Lưới, các địa điểm thường xảy ra sạc lỡ trong mùa mưa bão là dọc đường quốc lộ 49, đoạn đèo Kim Quy, đèo A Co và từ cầu Nhôm đến Bốt đỏ. Trên đường Hồ Chính Minh, sạt lỡ nghiêm trọng tại các điểm đèo Pê Ke, xã Hồng Thuỷ, dốc A Năm ở A Roàng và đoạn từ giáp xã Hương Phong đến xã Hương Lâm gây chia cắt. Cùng đó là nguy cơ lũ quét đột ngột làm các đồng ruộng bị bồi lấp, người và nhà cửa bị cuốn trôi. Đặc biệt là sạt lỡ đất ven sông Tà Rình tại các xã Hồng Kim, Hồng Quảng, Hồng Thái, Sơn Thuỷ; sông A Sáp tại các xã Hồng Thượng, Hương Phong, Hương Lâm, ảnh hưởng đến nhiều diện tích đất sản xuất. Các tuyến đường thường bị ngập úng như tuyến đường đi Hồng Kim, Đông Sơn - Hương Lâm, Hồng Thái - Sơn Thuỷ và Hồng Bắc. Nhiều công trình thủy lợi, nước sinh hoạt và điện thắp sáng đã bị hư hỏng nặng hoặc bị phá hủy hoàn toàn mỗi khi đến "điệp khúc" mùa mưa bão về.

Giúp dân Hồng Thủy lợp lại và giằng chống nhà cửa kiên cố

Những năm qua, bão lũ đã gây thiệt hại rất lớn đến tài sản và tính mạng của người dân A Lưới. Riêng trong mùa bão lũ 2009, toàn huyện có 4 người chết, 3 người bị thương; 67 ngôi nhà bị sập, 664 nhà bị tốc mái, diện tích rừng bị đổ gãy 534 ha, 17 công trình thủy lợi và 28 công trình nước sạch sinh hoạt bị hư hỏng. Đường vào xã Hồng Thuỷ (công trình 135) bị sạt lở nhiều đoạn, đặc biệt cầu treo nối đường Hồ Chí Minh vào xã Hồng Thủy và Cầu Paay (công trình do dự án ADB đầu tư trên 3 tỷ đồng) bị nước cuốn trôi hoàn toàn làm chia cắt xã Hồng Thuỷ. Chỉ tính riêng thiệt hại về nông lâm nghiệp toàn huyện đã ước khoảng 30,9 tỷ đồng.

Rút kinh nghiệm từ các mùa bão lũ trước, năm nay huyện A Lưới chủ động sớm triển khai đồng bộ công tác phòng chống lụt bão, quyết tâm hạn chế thấp nhất  thiệt hại về người và tài sản. Ban chỉ huy PCLB – TKCN huyện thường xuyên tổ chức kiểm tra tình hình tại các công trình, các địa bàn xung yếu để có phương án đảm bảo an toàn cho các công trình đang thi công trước, trong và sau bão lụt. Xác định công tác di dời dân ra khỏi vùng nguy cơ sạc lở, lũ quét là nhiệm vụ trọng tâm, huyện đã chỉ đạo các địa phương lập phương án chi tiết sơ tán, bảo vệ dân ở những nơi có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và các vùng thấp trũng, có kế hoạch di dời dân đến nơi an toàn như trụ sở cơ quan, nhà họp thôn và trường học nơi gần nhất.

Các địa phương vùng xung yếu dự trữ lương thực và các nhu yếu phẩm
để chủ động ứng phó trong bão lũ

Anh Nguyễn Quốc Cường nói rằng: A Lưới hiện có 518 hộ, với 2.425 nhân khẩu nằm ở các vùng trũng sông suối có nguy cơ bị lũ quyét, sạt lỡ đất gây thiệt hại đến người và tài sản. Các địa phương đang khẩn trương kiểm tra tình hình sản xuất ở các diện tích gần sông, suối có khả năng sạt lỡ, bồi lấp để có kế hoạch chỉ đạo cụ thể cho dân thu hoạch trước mùa mưa lũ, thực hiện theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”. Kiểm tra toàn bộ hệ thống chuồng trại bảo đảm an toàn cho gia súc, gia cầm trong mùa mưa lũ không để xảy ra dịch bệnh. Đi kèm là đẩy mạnh công tác kiểm tra các hộ dân cư đang làm nhà ở khu vực gần núi hay vùng thấp để có phương án di dời đến nơi an toàn, tránh xảy ra lũ quét, sạt lấp. Đặc biệt là đối với nhân dân hai bên bờ các sông A Sáp, Tà Rình và Sông Bồ.

Hiện nay, huyện A Lưới tích cực chuẩn bị phương tiện, thiết bị ứng cứu phân bổ về các xã như áo phao, phao cứu sinh, bao tải, rọ đá, cuốc xẻng... để chủ động tại chỗ. Chỉ đạo các ban, ngành, cơ quan, đơn vị trang bị 6 nhà bạc, huy động 27 xe con, 23 xe tải, 4 gầu múc, 3 máy ủi để phục vụ công tác phòng chống, ứng phó bão lụt. Anh Nguyễn Đức Phong, Trưởng phòng Công Thương huyện cho biết: đơn vị đã hợp đồng với các chủ tư thương dự trữ xăng dầu, muối, mì tôm và các nhu yếu phẩm cần thiết để chủ động phối hợp thực hiện cấp phát khi xảy ra bão lũ.

Để kịp thời ứng cứu tại các địa bàn xung yếu khi bão lũ xảy ra, huyện đã tổ chức dự trữ 26 tấn gạo và 12.500 gói mỳ tôm, đặc biệt là cấp phát đảm bảo dự trữ tại chỗ cho các xã có nguy cơ bị chia cắt như A Roàng, Hồng Thủy, Hồng Hạ và Hương Nguyên. Anh Hồ Bá Bình, Chủ tịch UBND xã Hồng Thủy cho biết: Chính quyền địa phương bám sát chỉ đạo của huyện, thực hiện có hiệu quả phương châm “5 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ và tự quản tại chỗ). Đặc biệt là tăng cường thực hiện phương châm “Tự quản tại chỗ” để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân trước, trong và sau bão lũ.

Nâng cao năng lực PCLB dựa vào cộng đồng

Do yếu tố địa hình, lũ lụt thường chia cắt, cô lập các địa bàn của A Lưới thành các tiểu vùng, rất khó có thể tiếp cận khi lụt bão xảy ra. Vì vậy, việc chuẩn bị sẵn sàng phương tiện, lực lượng tại chỗ trong từng xã, từng thôn, từng cộng đồng dân cư và từng gia đình để chủ động ứng cứu nhau có ý nghĩa quyết định việc giảm nhẹ thiệt hại do lụt bão gây ra. Phương châm "5 tại chỗ" lúc đó mới có tính khả thi.

Nhận thức được điều này, các địa phương đã tuyên truyền vận động và từng gia đình và từng cộng đồng, thôn, bản kiểm tra, giúp nhau tự chuẩn bị sẵn sàng ở mỗi gia đình về nhu yếu phẩm dự phòng, giằng chống nhà cửa,  phương tiện cứu sinh, chỗ sơ tán khi cần thiết. Đáng ghi nhận trong công tác PCBL - TKCN của A Lưới năm nay là các địa phương tổ chức thành lập đội xung kích do dân quân tự vệ làm nòng cốt, sẵn sàng ứng cứu giúp dân khi xảy ra lũ quét, không để dân thiếu đói, bị rét trong mưa bão theo phương châm “5 tại chỗ”. Đến xã Hồng Thủy (địa phương chịu thiệt hại nặng nền nhất trong mùa bão lũ 2009) mới thấy hiệu quả việc nâng cao năng lực PCLB dựa vào cộng đồng. Địa phương đang tích cực vận động giúp dân giằng chống nhà cửa, đồng thời chuẩn bị tốt công tác hậu cần: cán bộ y tế, thuốc dự trữ, củi dốt, soong, nồi, dầu ăn, muối, mì tôm, gạo...

Trong phương án PCLB của mình, Ban chỉ huy PCLB - TKCN các địa phương đã phối hợp với Trạm y tế, trường học, các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn để có kế hoạch phối hợp khi cần sơ tán khẩn cấp tránh bão lũ cho nhân dân, nhất là các vùng sâu, vùng ven sông suối. Ngoài ra, thời điểm này tại các cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể tích cực vận động tuyên truyền quần chúng nhân dân làm tốt công tác PCBL nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại khi thiên tai xảy ra.

Bài, ảnh: Bá Trí
Báo TT Huế